บทคัดย่อ
บทความเรื่อง ภาพแทนครอบครัวจีนในรายการวาไรตี้จีน “Amazing Dinner (未知的餐桌)” นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการนำเสนอภาพแทนครอบครัวจีนในรายการวาไรตี้จีน “Amazing Dinner (未知的餐桌)” โดยใช้แนวคิดเรื่อง “ภาพแทน” (representation) เป็นกรอบแนวคิดในการวิจัย งานวิจัยนี้ศึกษาจากรายการวาไรตี้จีน “Amazing Dinner (未知的餐桌)” ซึ่งเป็นรายการวาไรตี้ของจีนที่ออกอากาศผ่านทางแอปพลิเคชัน iQIYI มีการนำเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับการบอกเล่าเรื่องราวของแต่ละครอบครัวผ่านการพูดคุย บนโต๊ะอาหาร จำนวนทั้งสิ้น 11 ตอน โดยใช้วิธีการถอดบทสนทนาและบันทึกภาพถ่ายหน้าจอเพื่อประกอบการศึกษาวิเคราะห์ ผลการศึกษาปรากฏภาพแทนครอบครัวจีน จำนวน 5 ภาพ ดังนี้ คือ 1. ภาพแทนครอบครัวจีนมีความกตัญญู 2. ภาพแทนครอบครัวจีนให้ความสำคัญกับคนในครอบครัว 3. ภาพแทนครอบครัวจีนให้ความสำคัญกับการศึกษา 4. ภาพแทนครอบครัวจีนให้ความสำคัญกับชายหญิงเท่าเทียมกัน และ 5. ภาพแทนครอบครัวจีนเพศชายต้องเข้มแข็ง อย่างไรก็ตาม แม้จะมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบครอบครัวให้สอดคล้องกับยุคสมัยใหม่ เช่น การเน้นความเสมอภาคทางเพศและบทบาทของผู้หญิงที่หลากหลายขึ้น แต่ค่านิยมดั้งเดิมหลายประการ เช่น ความกตัญญู และการแสดงออกถึงความเข้มแข็งของเพศชาย สังคมจีนยังคงรักษาค่านิยมเหล่านั้นเอาไว้เป็นอย่างดี การนำเสนอในลักษณะดังกล่าวจึงไม่เพียงแต่แสดงให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างของครอบครัวจีนในยุคปัจจุบัน แต่ยังสะท้อนการคงอยู่ของคุณค่าทางวัฒนธรรมที่มีความต่อเนื่องจากอดีตถึงปัจจุบันอย่างมีนัยสำคัญ นอกจากงานวิจัยนี้จะทำให้ทราบถึงภาพแทนของครอบครัวคนจีนในประเทศจีนแล้วยังทำให้ได้เห็นถึงขนบธรรมเนียม วัฒนธรรมต่าง ๆ ของจีนที่แสดงออกผ่านสิ่งต่าง ๆ ในรายการอีกด้วย
Abstract
The objective of this article entitled “The Representation of Chinese Families in the Chinese Variety Show “Amazing Dinner” (未知的餐桌) was to study the representations through the variety show “Amazing Dinner” (未知的餐桌) applying the representation approach as a research framework. This study analyzed eleven episodes of the show “Amazing Dinner” (未知的餐桌) broadcasted via the IQIYI application whereby the eleven episodes of the families content were presented across a conversation on a dining table. The data were collected using methods of transcription and screen capture for further analysis. The result revealed five representations of Chinese families; 1. Gratitude 2. Family Emphasis 3. Educational Requirement 4. Male and Female Equality 5. Masculinity. Despite changes in family structures to align with modern times—such as greater emphasis on gender equality and the expanding roles of women—many traditional values remain deeply embedded in Chinese society. For instance, the value of filial piety and the expectation for men to display strength are still strongly upheld. Such portrayals not only reflect structural transformations in contemporary Chinese families but also highlight the continuity and persistence of cultural values from the past to the present. Additionally, there was not only the
ฉียูน เจียง และธนพร หมูคำ. (2566). ภาพแทนความเป็นจีนในนวนิยายเรื่อง คนตายยาก ของหยูหัว. วารสาร ศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 23(2), 318-341. https://doi.org/10.14456/lartstu.2023.42
ภัสสิพร เพิ่มเสน. (2561, 15 กันยายน). ความรุนแรงในครอบครัวในนวนิยาย เรื่อง ขมิ้นกับปูน ของ จุลลดา ภักดีภูมินทร์ และปูนปิดทอง ของ กฤษณา อโศกสิน [เอกสารนำเสนอ]. การประชุมวิชาการและ นำเสนอผลงานระดับชาติของนักศึกษา ด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, คณะมนุษยศาสตร์และ สังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, กรุงเทพมหานคร, ประเทศไทย.
ภาสินี ศรีสุนทรพินิต และศิริวรรณ วรชัยยุทธ. (2562, 27-28 มิถุนายน). ความเปลี่ยนแปลงด้านการศึกษาช่วง ปลายสมัยราชวงศ์ชิง [เอกสารนำเสนอ]. การประชุมวิชาการบัณฑิตศึกษาระดับชาติ สรรพศาสตร์ สรรพศิลป์ ประจำปี 2562, คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์, กรุงเทพมหานคร, ประเทศไทย.
รุจฬ์สวัสดิ์ ครองภูมินทร์ และสมสุข หินวิมาน. (2566). ภาพตัวแทนครอบครัวไทยเชื้อสายจีนผ่านละคร โทรทัศน์. วารสารนิเทศศาสตร์ ธุรกิจบัณฑิตย์, 17(2), 141-164. https://so01.tci-thaijo.org/ index.php/dpuca/article/view/266098
เสมียนนารี. (2567, 22 กรกฎาคม). กำเนิด “นโยบายลูกคนเดียว” ของจีนยุค “เติ้งเสี่ยวผิง” ถึงยุคมีลูกได้ 3 คน ก่อนดราม่าโอลิมปิก. ศิลปวัฒนธรรม. https://www.silpa-mag.com/history/article_72250
อติชาติ คำพวง. (2563). คติด้านความกตัญญู (孝) ในวัฒนธรรมจีน : ภาพสะท้อนจริยศาสตร์ครอบครัวจีน ผ่านสำนวน. วารสารมนุษศาสตร์สาร, 21(1), 137-157. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/ JHUMANS/article/view/213391
Chao, R. K. (1994). Beyond parental control and authoritarian parenting style: Understanding Chinese parenting through the cultural notion of training. Child Development, 65(4), 1111–1119. https://doi.org/10.2307/1131308
Ebrey, P. B. (1993). Chinese civilization: A sourcebook (2nd ed., rev. and expanded). The Free Press.
Hall, S. (2009). Representation: Cultural representations and signifying practices. Sage.
Higher Education Press. (2020). Chinese culture. Beijing Xincai Ruihe.
Yang, B. J. (2007). Lunyu yizhu [The annotative analeats of Confucius]. Zhonghua shuju.
Wang, R. (2003). Images of woman in Chinese thought and culture: Writings from the pre-Qin period through the Song dynasty. Hackett.
World Bank Group. (2025). Labor force participation rate, female (% of female population ages 15+) (modeled ILO estimate)-China. https://data.worldbank.org/indicator/ SL.TLF.CACT.FE.ZS?locations=CN